şiddetsiz iletişim
Kitap Önerisi: Şiddetsiz İletişim
7 Aralık 2017
takıntı
Takıntı Nedir?
2 Şubat 2018

Fobi Nedir?

fobi

Fobi

Günlük hayatta fobi kelimesini birbirimizden sık sık duyuyoruz. Belirgin bir nesne veya durum karşısında yoğun rahatsızlık, korku, tedirginlik hissi ortaya çıkıyorsa bu duruma yönelik fobimiz olduğunu ifade ediyoruz. Aslında tanımlamamız doğru. Fobiler, neden olarak gösterilen uyaran ile orantısız biçimde korku, rahatsızlık hislerinin ortaya çıkması ve kişinin bu olumsuz duygulardan kaçma, kaçınma eğilimi göstermesi ile tanımlanan durumlardır. Kişi yaşadığı korku ve rahatsızlık hissinin anlamsız ve orantısız olduğunun her ne kadar farkında olsa da duygularını kontrol altına alamaz ve kaçınmak için geliştirdiği davranışlar hayati işlevlerini olumsuz etkiler. Korku nesnesi ile karşılaştığında olağanüstü tepkiler verilebilir, olumsuz duygularıyla baş etmek için sağlıksız baş etme yöntemleri geliştirilebilir, kişinin mesleki işlevselliği olumsuz etkilenebilir ve özgüveni zedelenebilir.

Klinik psikoloji alanında fobiler kaygı bozuklukları başlığı altında yer alır. Özgül fobi olarak adlandırılan başlıkta bulunan alt tipler ise;

  • Hayvan tipi (örn. Köpek, kedi, örümcek vb)
  • Doğal çevre (örn. Yükseklik, fırtına vb)
  • Kan, iğne, yaralanma (doktor, iğne, ameliyat vb)
  • Durumsal (uçak, asansör, kapalı yerler vb)
  • Diğer (kusma, belirli bir hastalığa yakalanma vb)

Fobiler Nasıl Gelişir?

Fobilerin gelişmesinde yaygın olarak görülen durum, korku nesnesine yönelik gerçek bir yaşantı olmasıdır. Örneğin bir köpeğin saldırısına maruz kalmış bir kişi hayatının ilerleyen dönemlerinde köpek gördüğünde aynı korku dolu tepkileri gösterebilir, köpeklerden kaçınabilir. Yoğun korkunun eşlik ettiği bir an yaşamış olmak kişi için travmatik olmuştur ve olayı atlatmış olmasına odaklanmak yerine yaşamış olduğu olumsuz duygulara odaklanır.

Fobilerin gelişiminde bir diğer açıklama ise farklı korkuların fobi olarak dışsallaştırılması şeklindedir. Bireyin bilinçdışı korkuları sembolik durumlar ile ortaya çıkar. Kişinin yaşamında önemli bir yer taşıyan ölüm, kayıp, kontrol etme gibi temalar bir nesne veya durum ile bütünleşir ve ortaya fobi çıkar. Yaşadığı fobi ile mücadele ederken aslında içsel kaygılarını kontrol edebilmeye çabalar.

Fobilerin Tedavisi

Günümüzde fobilere yönelik yaygın tedavi biçimleri mevcuttur. Psikoterapi alanında Bilişsel Davranış Terapisi ve EMDR olumu sonuçlar alınan ekoller arasındadır. Tedavide fobi geliştirilen duruma yönelik düşünce, duygu, davranış ve beden duyumlarına yer verilir. Fobik durum ile eşleşen düşünce, duygu ve beden duyumlarının değişmesi esastır. Fobik duruma karşı geliştirdiğimiz baş etme yöntemlerimizin, kaçma ve kaçınmalarımızın üstesinden gelmek önemli bir hedeftir. Bunlara ek olarak gerekli anlarda yapılabilecek bedensel gevşeme egzersizleri de fobi ile baş etmede kullanılabilen bir diğer tekniktir.

Siz de belirli bir konuya yönelik fobi geliştirdiğinizi düşünüyorsanız üstesinden gelmek için bir klinik psikoloğa başvurabilir ve gereken desteği alabilirsiniz.

Uzm.Klnk. Psk. İpek Örgüt

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir